تغییرات جسمی و روحی مادر در ماه نهم بارداری

دوران بارداری حدود ۴۰ هفته طول می‌کشد. این هفته‌ها به سه گروه تقسیم می‌شوند که هر کدام از آن‌ها آبستن وقایع خاصی است. سه‌ماهه سوم از هفته ۲۸ تا آخر هفته ۴۰ بارداری را شامل می‌شود که شما را به آخرین مرحله بارداری می‌رساند.

سه‌ماهه سوم بارداری می‌تواند هم از نظر جسمی و هم از نظر عاطفی برای زن باردار چالش برانگیز باشد. تحقیق و آگاهی درباره آنچه در طول سه‌ماهه سوم اتفاق می‌افتد و مراقبت‌های قبل از تولد نوزاد، می‌تواند به کاهش هر گونه اضطرابی که ممکن است در طول مرحله نهایی بارداری پدیدار شود، کمک کرده و تولد نوزادی سالم با کمترین خطر برای مادر را تضمین نماید.

سه ماهه سوم برای یک مادر، زمان هیجان انگیزی است! و با تغییرات و ناراحتی‌های جسمی به علت رشد اندازه جنین و افزایش وزن جنین و مادر همراه است. معمولاً مادران در سه‌ماهه سوم بارداری دچار تنگی نفس، سوزش سر دل، هموروئید، مشکلات خواب، افزایش دمای بدن و خستگی بیشتر می‌شوند. علاوه بر این، بسیاری از خانم‌ها تورم در قوزک پا و انگشتان خود را تجربه می‌کنند که اگر چه برخی تورم‌ها عادی است، اما در صورت مشاهده تورم ناگهانی، شدید و یا افزایش سریع و ناگهانی وزن باید به پزشک متخصص زنان اطلاع دهید. این دو نشانه ممکن است یک وضعیت جدی به نام پره‌اکلامپسی را نشان دهندکه می‌تواند به نوزادتان صدمه بزند.

یک تجربه جدید در طول این مرحله از حاملگی، شروع گرفتگی و انقباض در رحم است که نشان می‌دهد بدن شما خود را برای زایمان آماده می‌کند. انقباض‌های کاذب یا درد زایمان کاذب، حدود ۳۰ تا ۶۰ ثانیه طول می‌کشد و معمولا بدون درد، نامنظم، کاملاً طبیعی و بی‌خطر هستند؛ در مقابل زایمان کاذب، زایمان واقعی با شدت، نظم و فرکانس بیشتر رخ می‌دهد. انقباض‌های زایمان واقعی با گذشت زمان به جای کمتر و یا بهتر شدن، بیشتر و دردناک‌تر می‌شوند.

فکر رسیدن زمان زایمان، باعث ایجاد اضطراب و نگرانی در مادران می‌شود و این اضطراب با کاهش خواب در این دوره و مخصوصاً ماه‌های آخر همراه است. حسی که اکثر مادران در این دوران تجربه می‌کنند، ترس از زایمان و مرگ است و غالباً نسبت به نگهداری فرزند، تولد نوزادی ناهنجار و یا ناتوانی برای مادری خوب بودن دچار واهمه می‌شوند که در صورت عدم حمایت روحی و روانی خانواده، این ترس‌ها تشدید شده و به اختلالاتی مانند افسردگی، اضطراب و اختلال وسواسی منجر می‌شود. بنابراین حمایت خانواده و همسر در این زمان از مهمترین حمایت‌ها محسوب می‎شود.

برای کاهش اضطراب به یاد داشته باشید که به بدن خود اعتماد کنید؛ فرایندهای بدن شما دقیقا همان کاری را که باید انجام دهند، انجام می‌دهند.

حتما بخوانید   بارداری و مراقبت های آن
تصویر مادر باردار در ماه هشتم

وضعیت و رشد جنین در سه ماهه سوم بارداری

سه ماهه سوم بارداری زمان رشد مداوم جنین است؛ زیرا جنین بالغ شده و برای تولد آماده می‌شود. همانطور که جنین وزن می‌گیرد، چربی در زیر پوست دخیره می‌شود. در این زمان ریه‌ها هنوز در حال رشد هستند و تا هفته 40 کامل می‌شوند. در هفته سی و ششم سر جنین ممکن است وارد ناحیه لگن شود. استخوان‌های جمجمه همچنان نرم باقی می‌مانند تا عبور از مجرای تولد آسان‌تر باشد. در آخر سه ماهه سوم، جنین در حدود 48 تا 53 سانتیمتر طول و وزن آن به طور متوسط 2.72 تا 4 کیلوگرم است.

ضربان قلب جنین همیشه در حال تغییر است. در حدود هفته 5 یا 6 و هنگامی که برای اولین بار ضربان قلب قابل تشخیص است حدود 110 بار در دقیقه و در هفته 9-10 به حدود 170 بار در دقیقه افزایش می‌یابد. سپس این تعداد به حدود 140 بار در دقیقه کاهش یافته و در بدو تولد به حدود 130 بار در دقیقه می‌رسد که هنوز هم خیلی سریعتر از ضربان قلب افراد بزرگسال است؛ دلیلش این است که قلب نوزادان به قدری کوچک است که نمی تواند خون زیادی را پمپ کند، اما می تواند این کار را با سرعت بیشتری جبران نماید که به گرم نگه داشتن آن‌ها نیز کمک می کند.

با ورود جنین به سه ماهه سوم، در صورت متولد شدن زودتر از موعد، احتمال بقا و زنده ماندن نوزاد زیاد است چرا که تشکیل اکثر اندام‌ها با آغاز سه ماهه سوم پایان یافته است. حال ممکن است این سوال در ذهن شما ایجاد شود که پس چه نیازی به سه ماهه سوم داریم؟ درست است که بیشتر اندام‌ها تشکیل شده‌اند اما سه ماهه سوم به بلوغ و تکمیل شدن آن‌ها کمک کرده و آن‌ها را برای دنیای بیرون آماده می‌کند. همچنین به استخوان‌ها و ماهیچه‌ها فرصت می‌دهد تا بزرگ‌تر و قوی‌تر شوند.

از هفته چهارم تا چهلم جنین

اهمیت تغذیه سالم در سه ماهه سوم بارداری

سه ماهه سوم بارداری زمان بسیار مهمی در رشد متابولیسم جنین است. بدن شما باید پاسخ‌گوی نیازهای جنین باشد و خود را برای یک دوران شیردهی موفق آماده سازد. بنابراین رژیم غذایی خوب در این مرحله از بارداری، برای سلامت شما و نوزادتان بسیار مهم است. در سه‌ماهه سوم، ویتامین C، فیبر، ویتامین K و تیامین (ویتامین B۱) از اهمیت ویژه‌ای برخوردار هستند. اگر رژیم غذایی متنوع و سالمی داشته باشید که دربرگیرنده همه گروه‌های غذایی باشد، به اندازه کافی از این مواد مغذی بهره‌مند خواهید شد.

تغذیه مادر در دوران بارداری

نیازی نیست که چربی‌ها را به طور کامل از رژیم غذایی خود حذف کنید چراکه چربی‌های سالم برای حمایت از بارداری و آمادگی برای شیردهی مهم هستند. نکته اصلی تمرکز بر چربی‌هایی است که از غذاهای کامل به دست می‌آیند مانند آجیل، دانه‌ها، آواکادو، روغن زیتون، تخم مرغ، ماست و پنیر و نه چربی‌های اشباع شده و ترانس. با خوردن منابع دارای آهن مانند گوشت، سبزیجات برگ‌دار و غلات غنی شده، میزان آهن بدن خود را تأمین کنید. همراه وعده‌های غذایی یک لیوان آب پرتقال میل کنید تا به جذب آهن کمک کند.

با توجه به اینکه بسیاری از خانم‌ها در طول سه ماهه سوم بارداری به فشار خون بالا مبتلا می‌شوند، بنابراین سعی کنید نمک را به میزان قابل توجهی در تغذیه خود محدود کنید. سه ماهه سوم بارداری مهمترین مرحله دوره بارداری است.

حتما بخوانید   سوزش سردل یا ریفلاکس دوران بارداری

نتیحه گیری و جمع بندی

توجه به موارد ذکر شده، استراحت بیشتر و آرامش ذهنی می‌تواند به شما کمک کند تا به راحتی و به سلامت از این مرحله عبور کنید. اگر در مورد هریک از موارد، به مشورت با پزشک متخصص نیاز داشتید، می‌توانید با مراجعه به «دکتر مریم غلامپور»، متخصص زنان و زایمان درکرج، از مشاوره‌های ایشان بهره مند شوید.

5 دیدگاه

  • سلام خانم دکتر ، تو هفته 34 هستم و برای سونو اقدام کردم
    اما سونوگرافی قطر سر جنین رو 38 هفته و ۴ روز تشخیص داده ،
    می خواستم ببینم این خطرناکه ؟ یعنی سر بچه به نسبت از بدنش بزرگتره ؟

    • با سلام. بقیه اندازه گیری های مثل دور شکم ، اندازه طول استخوان ران هم مهم است. اگر تمام موارد بیشتر از سن حاملگی باشد ، بزرگ بودن جنین نسبت به سن مطرح میشود که میتواند علامت دیابت بارداری باشد. ولی اگر فقط اندازه سر بزرگ باشد احتمالا بزرگی سر ( ماکروسفالی) مطرح میشود که با توجه به نتیجه غربالگری ها و سونوگرافی انومالی اسکن و سوابق بارداری دقیق تر میتوان نظر داد.در بعضی خانواده ها اندازه سر نسبت به بقیه بزرگتر هست.

  • سلام خانم دکتر ، وقت بخیر ، از هفته گذشته تکونای پسرم خیلی کم شده یه هویی ، روز قبلش خیلی تکون میخورد کلا ماه هشت تکوناش زیاد بود بعد طرفای ظهر یکبار شکمم منقبض شد داشتم راه میرفتم وایسادم عصر هم کمر درد گرفتم و کمرم داغ داغ شد شاید پونزده بار تکون خورد فرداش همینطور کمتر از قبل تکون خورد دیروز هم کمر درد داشتم که زیاااد بود درحدی که ازدرد و داغی بی حس شده بود کمرم واقعا درد میکرد درحدی که به پاهام میزد و اخر شب هم پهلوهامم درد گرفته بود و ساک دم دست گزاشته بودم 12 اینا خوابم برد اما شیش صبح بیدار شدم سمت راست شکمم درد میکرد خوابم برد هفت صبح بیدار شدم وهیچ دردی نداشتم اما یکم که نشستم کمرم درگرفت الانم کمرو پهلوهام خیلی درد میکنه و داغه ببخشید دستشویی ام خیلی میرم بخشید ببخشید حس کردم اسهال گرفتم مامانم میگه. دمه زایمان سرما خورده میشی هروقت سرما خوردی بدون زایمانت نزدیکه🙄البته امروز یکمی تکوناش بیشتر شده ولی وقتی میشینم دور کمرم درد میگیره ممکنه سرش اومده باشه تو لگنم اخه دیشبم پیاده روی کردم ببخشید بالای استخون زیر دلم درد گرفت وکلا امروز همش حس دسشویی دارم هی دسشوییم میگیره اینا ربطی به زایمان داره یا نه. ببخشید طولانی شد

    • سلام باید به من بگویید چند هفته هستید! این علایم میتواند دردهای کاذب زایمان یا شروع دردهای واقعی زایمان باشد، اگر با استراحت و مصرف مایعات دردها کمتر بشود درد کاذب مطرح میشود ولی اگر دردها منظم تر و شدیدتر بشود شروع دردهای زایمان هست. تکرر ادرار در ماه آخر بارداری داریم چون سر جنین وارد لگن شده و به مثانه فشار میاورد هر چند عفونت ادراری را همچنان مد نظر داشته باشیم.در مورد تکانهای جنین در ماه آخر شدت حرکات ممکنه کم بشود چون جنین بزرگه و جای کمتری دارد ولی مادر باید از تعداد حرکات یا ضربه ها راضی باشد و هر وقت احساس کردید که کمتر شده حتما باید چیزی بخورید و روی پهلوی چپ دراز بکشید و دستتان را روی شکم بذارید و در عرض یک ساعت حرکات را بشمارید اگر کمتر از ۴ حرکت در یک ساعت داشت حتما باید به بیمارستان مراجعه کنید تا نوار قلب از جنین گرفته شود.

  • سلام ، خانم زمانی عزیز، بدون بررسی پرونده بارداری تون نمیشه نظر دقیق داد. سایر اندازه های جنین در این سونوگرافی را هم باید بدانم. البته امکان دارد که به صورت خانوادگی سر بزرگ باشد و هیچ مشکلی هم وجود نداشته باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *